Dymnica pospolita

Roślina jednoroczna o długim kwitnieniu, od kwietnia do października, zapylana przez błonkówki. Dymnica pospolita wykorzystywana jest w lecznictwie i kosmetyce jako środek przy chorobach pęcherzyka żółciowego oraz chorobach skórnych. Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N081

nasiona

W 1 gramie jest ok:

250 nasion

9,00 56,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: dymnica pospolita, dymnica lekarska

Nazwa łacińska: Fumaria officinalis L.

Rodzina: makowate Papaveraceae

Status w Polsce: zadomowiona od starożytności w Polsce, częsta

Trwałość:
roślina jednoroczna
Kolor kwiatów:
różowy/ordowy
Wysokość:
ok. 20 cm
Kwitnienie:
maj-sierpień

Morfologia

Dymnica pospolita to wiotka, średniej wysokości roślina jednoroczna.

Charakteryzuje się wąskim, nieregularnie powyginanym korzeniem, wrastającym na 0,2-0,6 m w głąb gruntu. Wypuszcza połowicznie lub całkowicie wzniesioną łodygę o naprzemianległym ulistnieniu, kanciastym przekroju, wydrążoną w środku. Pędy bywają albo brązowo zielone, albo jasno i żywo zielone. F. officinalis ma silnie podzielone, podwójnie pierzaste, gołe z obu stron blaszki liście. Ich końcowe listki bywają eliptyczne bądź lancetokształtne, zawsze o dość swoistym błękitnawym odcieniu.

Kwiaty będą obupłciowe, grzbieciste (zygomorficzne), podzielone na kielich i koronę, dodatkowo zabezpieczane liśćmi podsadkowymi, na krótkich ogonkach, formujące razem kwiatostan w formie niewielkiego grona. Kielich u dymnicy składa się z dwu płatkowatych działek. Korona z czterech działek, zrośniętych w rurkę, przy czym górny płatek staje się ostrogą. Na jeden kwiat przypada sześć pręcików, zrastających się po trzy u góry nitkami. Zarówno kwiat jak i liście podsadkowe przybierają wielorakie, pastelowe odcienie różu, amarantu lub purpury przechodzącej w jasny brąz, lub delikatny fiolet.

Owocem dymnicy pospolitej jest okrągły lub nerkokształtny, suchy a niepękający owoc zależnie od klucza klasyfikowany jako niełupka lub orzeszek, z dwoma płytkimi dołkami na szczycie i na spodzie, zielony, a potem brunatno-żółty, długi na 2,0-2,5 mm. Zazwyczaj wyróżnia się dwa podgatunki, podnoszone czasem do rangi odrębnych gatunków: dymnicę lekarską słabo rozgałęziających się łodygach i wyraźnie nerkowatych owocach oraz dymnicę Wirtgena o cieńszych, delikatniejszych, ale mocniej gałęzistych pędach a owocach niemal kulistych.

Dodatkowe informacje

Siew

Dymnica pospolita uwielbia stanowiska widne, ciepłe i suche, o gruntach bardzo żyznych, próchnicznych, zasobnych w sole azotu i fosforu. Świetnie znosi półcień. W Polsce i krajach sąsiednich rośnie na niemal wszystkich typach gleb, byle o zasadowym, a przynajmniej słabo kwaśnym odczynie. Najchętniej poradzi sobie na gliniastych glebach, ale na piaszczystych i lekkich również.

Fumaria officinalis świetnie sprawdza się w nanołączkach oraz miejskich łąkach kwietnych, gdzie wiele celowo podsianych gatunków ozdobnych przegrywa konkurencję z miejscowymi chwastami z glebowego banku nasion, z uwagi na nadmierną żyzność podłoża. Należy zachować ostrożność wysiewając mieszanki zawierające jej nasiona na wsiach, gdyż z perspektywy rolników dymnica lekarska to jeden ze szkodliwszych chwastów pól ornych, łąk kośnych i pastwisk. Mocno redukuje plonowanie zbóż, warzyw, bywa trująca dla bydła i koni.

Ciekawostki

Jak wskazuje nazwa gatunkowa officinalis to pradawne zioło lecznicze i kosmetyczne. Sokiem dymnicy i krwawnika zmieszanym z mąką pszenną wygładza się cerę tłustą i trądzikową. Odwary i herbatki z suszonego ziela działają bardzo moczopędnie, żółciopędnie oraz rozkurczowo. Nie wolno kurować się nimi na własną rękę, bez kontroli lekarza, gdyż osłabiają wątrobę, serce i mięśnie gładkie.

Wygląd i zastosowania dymnicy pospolitej stanowiły w oczach lekarzy i czarownic dawnych wieków jeszcze jedno potwierdzenie prastarego nakazu, by podobne leczyć podobnym. Starożytni Rzymianie i średniowieczni Arabowie wierzyli, że skoro ziele dymnicy wygląda jak dym zasnuwający pola, to i soki, odwary czy kadzidełka z jej ziela powinny wyciskać łzy z oczu jak dym z ogniska, a jednocześnie oczyszczać ciało z chorób jak dym z kadzideł oczyszcza świątynie z demonów.

Od łacińskiej nazwy rodzajowej Fumaria pochodzi nazwa kwasu fumarowego oraz jego soli i estrów: fumaranów. Fumaran stanowi ważny produkt pośredni w cyklu kwasu cytrynowego (cyklu Krebsa), stanowiącym ostatni etap oddychania tlenowego u większości organizmów żywych. Fumaran odgrywa znaczącą rolę w przemyśle spożywczym jako konserwant oraz przeciwutleniacz E297. Na skalę przemysłową produkuje się go nie z ziela dymnicy, lecz z butanu (jednego ze składników gazu ziemnego).

Dymnica pospolita w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

Brak jakichkolwiek danych o jej wydajności pyłkowej i nektarowej. Być może podobnie jak maki i eszolcja produkuje jedynie stosunkowo atrakcyjny dla błonkówek pyłek, ale już nie nektar? Teoretycznie ma pewien potencjał gatunku miododajnego. Zagadnienie wymaga dalszych badań.

 

Produkty polecane