Mak wątpliwy | Papaver dubium L.
Rodzina: makowate Papaveraceae
Status w Polsce: archeofit
-
Trwałość roślin jednoroczne
-
Status gatunku archeofit
-
Wysokość roślin niskaśrednia
-
Kolor kwiatów pomarańczowyczerwony
-
Kwitnienie lipiecczerwiecmaj
-
Żyzność gleby średniaubogażyzna
-
Struktura gleby kwaśnaubogawapiennapróchniczażwiroważwirowa,piaszczysta (lekka)próchnicza (żyzna)przeciętna (średnia)przekształcona (zdegradowana)
-
Chemia gleby kwaśne pHlekko kwaśne pHobojętne pHzasadowe pH
-
Wilgotność gleby suchaświeża (średnia)
-
Nasłonecznienie słoneczne
Siew maku wątpliwego
-
Termin siewu nasion:
Siew przeprowadzić najlepiej jesienią (wrzesień-listopad) lub na przedwiośniu (marzec) w celu przejścia przez naturalną stratyfikację. Możliwy jest także wiosenny wysiew (marzec-kwiecień) po wcześniejszym przechłodzeniu nasion.
-
Optymalne warunki siewu:
- Stratyfikacja: nasiona preferują siew poprzedzony okresem chłodu (0–5°C przez 4-6 tygodni) do prawidłowego kiełkowania.
- Jesienny siew pozwala na naturalną stratyfikację.
- Wiosenny siew zaleca się przechłodzenie nasion w lodówce przez 4-6 tygodni.
- Stanowisko: preferuje gleby lekkie, ale zasobne, o odczynie zbliżonym do obojętnego, od słabo kwaśnych do słabo zasadowych. Odporniejszy na suszę i upał od maku polnego. Wymaga mocnego światła.
- Sposób siewu:
- Można siać bezpośrednio do gruntu lub w pojemnikach na rozsady.
- Nasiona lekko przykryć cienką warstwą ziemi (2-3 mm).
- Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne do momentu kiełkowania (ok. 2-4 tygodnie).
- Stratyfikacja: nasiona preferują siew poprzedzony okresem chłodu (0–5°C przez 4-6 tygodni) do prawidłowego kiełkowania.
Rola maku wątpliwego
Rola biocenotyczna
Mak wątpliwy, jak pozostałe maki i ich kuzyni, nie wydziela nektaru, za to produkuje dużo pyłku. Właśnie nadmiarowy pyłek stanowi nagrodę (pokarm) dla owadzich zapylaczy, chętnie zjadany przez trzmiele oraz niektóre samotnice. Najwięcej insektów oblatuje mak rano, od otwarcia kwiatów, kończąc żerowanie około godziny 13.00. Pyłek kwiatowy, choć jest pokarmem czysto roślinnego pochodzenia, zawiera białka i tłuszcze zbliżone do zwierzęcych. Dlatego stanowi tak dobry pokarm dla błonkówek (pszczoły miodnej, trzmieli, brzmików). Gatunkiem tym zainteresowane mogą być głównie błonkówki galasówkowate.

Mak wątpliwy w mieszankach nasion
Tradycyjna łąka wieloletnia
Morfologia
Roślina wiotka, średnio wysoka, ale delikatniejsza od m. polnego, typowo jednoroczna, niezwykle zmienna pod względem różnych cech, łatwo krzyżująca się z innymi przedstawicielami rodzaju. Stąd nazwa „wątpliwy”, bo nieraz trudno go oznaczyć do gatunku i odmiany. Cechy odróżniające mak wątpliwy od jego kuzynów to przylegające owłosienie szypuł kwiatowych oraz makówka kilkukrotnie tak długa jak szeroka, zwykle kształtu odwróconego stożka. Cały okaz zawiera mnóstwo soku mlecznego barwy czysto białej lub kremowej. Zaschnięty lateks u maku wątpliwego może być jasno żółty, ciemno żółty, brunatny nawet czarny – na podstawie barwy odróżnia się mikrogatunki z kręgu maku wątpliwego.
Pędy wiotkie, proste, kutnerowate, o skrętoległym ulistnieniu i z wyraźnie odstającymi włoskami na łodydze.
Liście typowe dla rodzaju, w ogóle dla chwastów zbóż, to jest siwo zielone, dolne ogonkowe, pojedynczo albo podwójnie pierzastodzielne i ząbkowane, a górne siedzące (bez ogonków).
Kwiaty o pylnikach i nitkach pręcików wyraźnie fioletowych, zwykle mniejsze i jakby mniej nasycone kolorem (bledsze) niż u maku polnego, poza tym identyczne.
Kielich złożony z dwóch działek, gęsto orzęsiony.
Korona składa się z czterech, szerokich na 3-7 cm, szkarłatnych płatków (u niektórych mutacji i odmian ozdobnych: białych, różowych albo ciemnofioletowych), zazwyczaj z czarnymi nasadami.
Słupek pozostaje nagi, o płaskim znamieniu, z 5-8 promieniami. Pręcików mnóstwo, o nitkach wyraźniej fiołkowych, cieńszych jak u pokrewnych maków, nierozszerzających się maczugowato ku górze. Najczęściej kwitnie w maju i czerwcu, przed makiem polnym.
Owocem maku wątpliwego jest doskonale znana, wielonasienna, odwrotnie stożkowata, nieorzęsiona torebka, zwana makówką, długa na 13-30 mm. Przypomina nieco typowe kieliszki do szampana.

Ciekawostki o maku wątpliwym

- Od czasu wprowadzenia rolnictwa na ziemie polskie mak wątpliwy towarzyszył zasiewom zbóż i lnu. Na glebach bardzo lekkich i suchych, mocno piaszczystych bywał częstszy od innych maków. Ekologia tego gatunku nieco się zmieniła wskutek walki z nim jako chwastem. O ile w łanach zbóż widuje się go coraz rzadziej, o tyle „nauczył się” rosnąć w miejscach żyznych, a często zaburzanych: brzegach dróg, porzuconych placach budowy, żwirowiskach, wysypiskach śmieci, miedzach i nieużytkach o ile są tam przekopane mikrosiedliska np.: kretowiny, dziury kopane przez psy lub dzieci.
BEEWILD to troska o środowisko naturalne. Oprócz promocji gatunków rodzimych, prowadzenia warsztatów edukacyjnych i projektów rewildingowych firma finansuje także organizacje ekologiczne.
Uczestnicząc w 1% for the Planet przekazujemy 1% naszych rocznych obrotów na projekty wspierające zrównoważony rozwój.
Więcej informacji: www.onepercentfortheplanet.org




















