Pasternak zwyczajny

Dwuletnia roślina z rodziny baldaszkowatych. Pasternak zwyczajny to zapomniane zioło lecznicze, roślina farbiarska i także afrodyzjak. Może być źródłem cukrów prostych i dwucukrów, a pośrednio biopaliw i etanolu. Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N013

nasiona

W 1 gramie jest ok:

330 nasion

6,00 14,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: pasternak zwyczajny

Nazwa łacińska: Pastinaca sativa L.

Rodzina: selerowate Apiaceae (baldaszkowate Umbeliferae)

Status w Polsce: rodzimy albo zadomowiony od starożytności

Trwałość:
roślina dwuletnia
Kolor kwiatów:
żółty
Wysokość: do ok. 120 cm
Kwitnienie:
czerwiec-wrzesień

Morfologia

Okazała roślina dwuletnia o pojedynczo pierzastych liściach, kanciasto bruzdkowanej łodydze, żółtozielonawych kwiatostanach oraz płaskich, szerokich rozłupkach. Pęd kwiatostanowy nieco orzęsiony, zawsze kanciasto bruzdkowany. Korzeń o silnym aromacie, wydłużony, u form dzikich wcześnie zdrewniały, wrzecionowatego kształtu, a nader cienki, raczej śmierdzący.

Dolne liście ogonkowe i pochwiaste, górne siedzące. Wszystkie jednak pojedynczo pierzastozłożone, o dwu-siedmiu parach lancetowato-jajowatych, wrębnych listków.

Kwiatostan w formie baldachu o 5-20 promieniach, zazwyczaj pozbawiony pokryw i pokrywek. Wyraźna symetria pięciokrotna: 5 mało wyraźnych ząbków kielicha oraz 5 pręcików. Pojedyncze kwiaty niemal zawsze obupłciowe i przedprątne, jedynie czasem w bocznych baldaszkach trafiają się kwiaty męskie. Płatki żółtawe lub żółtozielonawe, z łatką na wierzchołku.

Owocem pasternaku jest rozłupnia, dzieląca się na dwie spłaszczone, szeroko eliptyczne rozłupki o 5 żebrach i bocznych skrzydełkach: grzbietowe żebra rozłupki wystają, a boczne żebra są oskrzydlone. Same nasiona zapewne typu ortodoks, MTN wynosi 3,0-4,1 g, a kiełkowalność od 18 do 33%.

Dodatkowe informacje

Siew

Preferuje miejsca słoneczne, o piaszczystej, ale mocno zasobnej w wapń glebie, źle rośnie na ciężkich glinach, iłach oraz glebach kamienistych. Jest rośliną ciepłolubną i azotolubną.

Pierwszy rok pasternaku to odziomkowa rozeta wyprostowanych liści wysokich na ok. 40 cm. W drugim roku wytwarza łodygi kwiatostanowe u podstawy delikatnie owłosiona.

Praca z pasternakiem, zwłaszcza formami chwastowymi, może powodować fotouczulenie i oparzenia skóry, gdyż zawierają sporo furanokumaryn.

Ciekawostki

Pasternak to zapomniane zioło lecznicze i roślina farbiarska Eurazji, a jednocześnie uporczywy i coraz groźniejszy chwast USA, Kanady, Australii, Nowej Zelandii, RPA oraz Azji Południowo-Wschodniej.

Może być źródłem cukrów prostych i dwucukrów, a pośrednio biopaliw i etanolu. W czasach antycznych jako świetne źródło skrobi zastępował (razem z innym zapomnianym dziś warzywem z rodziny selerowatych: markiem kucmerką Sium sisarum) nieznane wówczas ziemniaki. Jednocześnie był obok miodu pszczelego, brzozy i klonu głównym źródłem dwucukrów dla ludów Północy oraz Rzymian w Galii i Brytanii.

Ceniono go tak wysoko jako afrodyzjak i środek na zaostrzenie apetytu, że cesarz Tyberiusz rozkazał, by Germanie płacili mu trybut w postaci pasternaku. Współcześnie bywa sprzedawany jako pietruszka. 

Pasternak zwyczajny w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

Pasternak zwyczajny jest samopylny lub zapylany przez muchówki, błonkówki i łuskoskrzydłe (motyle i ćmy).

Bywa uznawany za roślinę miododajną.

Produkty polecane