Kąkol polny

Śliczna, jednoroczna roślina o całkiem dużych, różowo-fioletowych kwiatach. Niegdyś pospolity chwast zbożowy, który sprawiał problemy ze względu na swoją toksyczność. Obecnie rzadki, współcześnie staje się coraz rzadszy i wymaga ochrony dla zachowania. Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N027

nasiona

W 1 gramie jest ok:

80 nasion

6,00 16,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: kąkol polny, lud. wroni groch, kąkolnica, goździk zbożowy, firletka zbożowa, czarnucha

Nazwa łacińska: Agrostemma githago L.

Rodzina: goździkowate Caryophyllaceae

Status w Polsce: zadomowiony już w neolicie razem z pierwszymi zbożami, obecnie rzadki, teraz dzięki łąkom kwietnym częstszy

Trwałość:
roślina jednoroczna
Kolor:
różowo-fioletowy
Wysokość:
ok. 60-120 cm
Kwitnienie:
czerwiec-sierpień

Morfologia

Kąkol polny jednoroczna roślina o mocnych, wzniesionych pędach bardzo różnej wysokości (od 5 do ponad 150 cm wys., zazwyczaj 30-120 cm) oraz różowych bądź fioletowych kwiatach.

Korzeń kąkolu polnego kształt ma wrzecionowaty i silnie rozgałęziony, a długością oraz grubością dorównuje łodydze.

Łodyga jest ulistniona naprzeciwlegle, prosta, rzadziej słabo porozgałęziana, koloru szarozielonego z powodu owłosienia.

Liście także pokryte są miękkim, króciutkim, białawym włosiem. Zrastają się nasadami, pozbawione są przylistków, niepodzielone, równowąsko lancetowate, zaostrzone są na końcach.

Kwiaty tworzą się pojedynczo na końcach łodyg, zwykle tylko po 2-3 na jednym okazie, czasem jednak więcej po 10, nawet 50 na osobnika. Kwiat kąkolu dzieli się na kielich oraz koronę.

Owocem kąkolu jest jajowata, długo okryta rurkowatymi pozostałościami kielicha torebka otwierająca się pięcioma klapami.

Nasiona są w pełni dojrzałości czarne, matowe, lekko kanciaste, nerkowate bądź czworościenne. Analogicznie jak u maku polnego oraz chabra bławatka także nasiona kąkolu polnego zachowują w glebie pełną żywotność przez wiele lat i to mimo stosowania herbicydów.

Dodatkowe informacje

Siew

Kąkol polny urośnie na większości typów gleb, prócz tych najmocniej zbitych o długo stagnującej wodzie. Nieco lepiej rośnie na podłożach jałowych, przepuszczalnych, ubogich zarówno w próchnicę jak i sole mineralne, ale radzi sobie na gruntach piaszczystych, żwirowych, ilastych, gliniastych, gipsowych oraz wapiennych.

W ogrodach można kąkola czymś podeprzeć, żeby się nie pokładał (nie wylegał).

Zrywanie lub ścinanie przekwitających kwiatów wydłuża życie całej rośliny, ale pozbawi nas nasion na przyszły rok.

Gdy zostawi mu się torebki i przekopie grunt, to kąkol będzie w następnych latach sam się dobrze odnawiał.

Ciekawostki

Zarówno prostym rolnikom, jak i uczonym przyrodnikom kąkol polny kojarzył się mocno z należącą do innej rodziny, lecz też chwastową rośliną o podobnych, bo czarnych i okazałych nasionach: czarnuszką Nigella. Ojciec nowoczesnej botaniki i systematyki organizmów Karol Linneusz utworzył nazwę łacińską kąkolu od nazwy czarnuszki: „git(h)” to w średniowiecznej łacinie i niemczyźnie nazwa czarnuszki, końcówka „-ago” oznacza podobny, przypominający zatem łacińskie githago oznacza dosłownie „podobny do czarnuszki”.

Dawniej wyróżniano więcej gatunków kąkoli niż obecnie. Populacje z południa Europy o dużych nasionach traktowano jako „kąkol wielkonasienny”. Populacje towarzyszące zasiewom lnu szlachetnego, z nasionami gładszymi i drobniejszymi niż u zbożowych, opisywano jako „kąkol lnowy”.

Lubo w Polsce, podobnie jak w całej Eurazji kąkol polny był przede wszystkim bardzo szkodliwym chwastem (nie tylko obniżał plonowanie, ale i powodował zatrucia ludzi, koni, bydła). Jednak bywał celowo hodowany jako roślina ozdobna i lecznica, odgrywał też pewną rolą w obrzędach naszego ludu.

Ogrodnicy wyhodowali wiele pięknych odmian dekoracyjnych np.: ‘Sakuragai’, ‘Rose of Heaven’, ‘Purple Queen’, ‘Milas’ i ‘Ocean Pearl’.

Kąkol polny w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

Podobnie jak pozostałe, coraz rzadsze w Europie rośliny towarzyszące zasiewom również kąkol polny trafia się coraz częściej w mieszankach na kwietne łąki, ogrody motylowe i pszczele pastwiska.

Badań nad miododajnością kąkolu jest mniej niż nad jego krewniaczkami: firletkamismółkami.

Prawdopodobnie jest całkiem dobrym źródłem nektaru, szczególnie późnym latem i wczesną jesienią, gdy kwitnie mniej gatunków niż wiosną.

Produkty polecane