Firletka poszarpana

Rodzima bylina, która najlepiej czuje się na wilgotnych i słonecznych stanowiskach. Delikatne kwiaty firletki poszarpanej mają charakterystyczny kształt i piękny różowy kolor. Dawniej wierzono, że ta firletka ma własności czarodziejskie. Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N005

nasiona

W 1 gramie jest ok:

6.660 nasion

7,00 32,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: firletka poszarpana, ceglarka, filocha, polne goździki, kukułka, młynki, sasolniczka, strzępoczek, smoleńka, smółka poszarpana, wstążki

Nazwa łacińska: Silene flos-cuculi syn. Lychnis flos-cuculi

Rodzina: goździkowate Caryophyllaceae, podrodzina Caryophylloideae, plemię Sileneae

Status w Polsce: rodzima, pospolita, tępiona dawniej na łąkach i pastwiskach jako trujący dla bydła i koni chwast

Trwałość:
roślina wieloletnia
Kolor kwiatów:
różowe
Rośliny średniej wysokości
Wysokość:
ok. 55 cm
Kwitnienie:
maj-lipiec

Morfologia

Delikatna roślina trwała (bylina), o pojedynczych pędach i różowych kwiatach, często jakby opluta (w rzeczywistości ubrudzona wydzieliną pieników).

Układ korzeniowy złożony jest z korzenia głównego, mierzącego 50-80 mm oraz drobniutkich korzeni bocznych.

Łodyga zielonkawa z bordowym odcieniem, szorstka, a jednocześnie lepka jak smoła (stąd nazwy ludowe: smoleńska, smółka) w dotyku, kanciasta, wyprostowana i nader sztywna, wyrasta z przyziemnej rozety liści. Rozgałęzia się dopiero u góry.

Wypuszcza dwa typy liści: odziomkowe i łodygowe. Odziomkowe są większe (2-15 cm długie, a 0,4-3 cm szerokie), ogonkowe, kształtu łyżki lub lancetu. Łodygowe natomiast zawsze są siedzące i lancetowate, osiągają cm szerokości, a cm długości.

Kwiaty Silene flos-cuculi są intensywnie różowe, dość duże (do 38 mm średnicy) i liczne (do 3 do 30 na jednym pędzie), wolnopłatkowe, podzielone na kielich i koronę, zwykle obupłciowe. Korona składa się z 5 mocno różowych płatków, wyposażonych w przykoronek, a zwężających w paznokieć. Każdy płatek korony powcinany jest głęboko na cztery łatki. Kielich powstaje z 5 działek, formujących sztywną, czerwoną rurkę. Kwiaty tworzą luźne kwiatostany typu wierzchotki wyposażone w podsadki, przy czym jako pierwszy zawiązuje się kwiat szczytowy, po nim na dwu odgałęzieniach z węzła. Słupek jest jednokomorowy i pięciodzielny, pręciki natomiast są ustawione w dwa okółki po pięć każdy. W pierwszym okółku pręciki są wyraźnie dłuższe niż w drugim. 

Owocem podobnie jak u reszty goździkowatych jest eliptyczna torebka, otwierająca się pięcioma łatkami. Aż do rozsiania nasion zachowuje ona zieloną barwę.  Same nasiona typu ortodoks o MTN 0,167g.

Dodatkowe informacje

Siew

Nie jest grymaśna względem gleby, dobrze rosnąc na podłożach piaszczystych, ilastych i gliniastych o dowolnym odczynie, choć najodpowiedniejszy będzie słabo kwaśny albo zupełnie obojętny.

Lubi jednak grunt wilgotny nawet mokry, ale przepuszczalny, mineralno-próchniczny, zasobny w humus i wapń, a stanowiska widne lub tylko częściowo ocienione.

Żeby wydłużyć kwitnienie firletki, warto usuwać na bieżąco przekwitłe kwiatostany.

Okazy potomne da się uzyskać na wiele sposobów: podział starych kęp, sadzonki zielne albo siew nasion.

Ciekawostki

Łacińska nazwa gatunkowa flos-cuculi oznacza „kwiat kukułki”. Firletka poszarpana kwitnie bowiem wtedy, gdy kukułki są najaktywniejsze, odbywając toki, a potem podrzucając jaja drobnym ptakom śpiewającym. Ludy Europy Zachodniej i Środkowej wierzyły także, że podobna do ludzkiej śliny pienista wydzielina owadów, często obserwowana na firletkach, to ślina kukułek, toteż przypisywały jej różne czarodziejskie własności.

Jakkolwiek roślina ta bywała lokalnie bardzo liczna, to nie odgrywała większej roli w znachorskim lecznictwie. Na południu Europy stosowano ją czasami przy malarii, migrenach albo bólach brzucha, a na Wyspach Brytyjskich po ukąszeniu węża. Nowoczesna, akademicka medycyna wykazała działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne tego zioła.

Firletka poszarpana w mieszankach nasion:

Firletka poszarpana w mieszankach nasion

Wartość pożytkowa

Firletka poszarpana kwitnie na przełomie wiosny i lata (od maja do lipca). Kwiaty ma przedprątne, w przeciwieństwie do lepnic zwykle obupłciowe, choć trafiają się pojedyncze kwiaty tylko żeńskie albo tylko męskie.

Do powstawania nasion przyczyniają się wyłącznie owady (niektóre motyle i błonkówki) o bardzo długich aparatach gębowych, zdolne dotrzeć do nektaru na dnie rurki kwiatowej bez uszkadzania jej. Kwiatostan ugina się wówczas pod ciężarem zapylacza, kwiat otwiera się ku dołowi, obsypując insekta pyłkiem. Zarówno lepkość jak i owłosienie chronią kwiaty firletki przed rabusiami pyłku i nektaru.

Produkty polecane