Lepnica rozdęta

Roślina trwała znacznie delikatniejsza od lepnicy białej, cała nieowłosiona, za to pokryta seledynowym woskiem. Najmocniej pachnie w nocy, kiedy odwiedzana bywa przez najważniejszych zapylaczy: nocne błonkówki i ćmy zawisaki. Forma dzika, nieodmianowa.

SKU: N033

nasiona

W 1 gramie jest ok:

1.430 nasion

6,00 13,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: lepnica rozdęta, skrzypka

Nazwa łacińska: Silene vulgaris (Moench.) Garcke, syn. Cucubalus latifolius Mill., C. venosus Gilib., Oberna behen Ikonn., Silene cucubalus Wib., S. inflata Sm., S. latifolia Rendle & Britt., S. oleraceus Ficin., S. venosa Asch.

Rodzina: goździkowate Caryophyllaceae

Status w Polsce: rodzima, bardzo częsta

Trwałość:
roślina wieloletnia
Kolor:
biały
Wysokość:
ok. 40 cm
Kwitnienie:
maj-wrzesień

Morfologia

Okazała, sucholubna roślina wieloletnia (ujmowaną jako chamefit, rzadziej jako hemikryptofit wg układu Raunkiaera) o charakterystycznie rozdętej łodydze, podziemnych rozłogach, beczułkowatych kwiatach i błękitnawym zabarwieniu całego okazu. W przeciwieństwie do większości lepnic wcale nie jest lepka w dotyku, ale skrzypiąca wskutek obfitego wydzielania, a potem zasychania wosków.

Łodygi pojedyncze, nagie, dość wątłe, wzniesione, rozgałęziające się w górze, wysokie na 30-45 cm, wyjątkowo do 1 m. Liście lepnicy rozdętej (skrzypki) są nagie, ostre, owoszczone, lancetowate bądź eliptyczno-lancetowate, 10-15 mm szerokie, mięsiste w dotyku, o dość swoistym sinawym odcieniu.

Kwiaty stosunkowo duże, o zrosłodziałkowym, beczułkowatym kielichu, zebrane w dwuramienną wierzchotkę, kwitną nocami od czerwca do września. Kielich pięcioząbkowy, niemal kulisty lub szeroko jajowaty, gładki, z 20 ciemnoróżowymi lub jasnobrązowymi nerwami na kremowym, zielonawym albo jasno fiołkowozielonym tle. Ząbki kielicha trójkątne i szerokie. Płatki korony białe i dwudzielne, z rozszerzonym ku górze paznokciem. Nie ma przykoronka, ew. szczątkowy u mieszańców z innymi lepnicami/bniecami.

Owocem lepnicy rozdętej (skrzypki) jest torebka objęta luźnymi, rozdętymi pozostałościami kielicha, zwieszająca się z szypułki od 4 do 5 razy krótszej niż sama torebka. Matowe, popielate, nerkokształtne nasiona osiągają 1,25-1,5 mm długości a 1,0-1,25 mm szerokości.

Dodatkowe informacje

Siew

Lepnicą rozdętą uprawia się od niedawna jako składnik pastwisk pszczelich oraz ogrodów motylowych, nader atrakcyjny dla ciem.

Preferuje miejsca widne, na glebach alkalicznych, suchych, żwirowych lub kamienistych.

Ciekawostki

W basenie Morza Śródziemnego lepnica rozdęta jest znanym dzikim warzywem. Młode łodyżki i liście zjada się na surowo w sałatkach. Starsze smaży się na oliwie bądź gotuje, po czym podaje z czosnkiem. Szczególnie wiele potraw z tej rośliny spożywa się w hiszpańskiej La Manchy. Istniał tam osobny zawód zbieracza liści tejże lepnicy, co było nader czasochłonnym zajęciem.

W Polsce skrzypkę zwalczano dawniej jako chwast, zwłaszcza w użytkach wieloletnich (pastwiskach, łąkach kośnych, rabatach kwiatów) poprzez bronowanie lub wczesną podorywkę.

Na lepnicy rozwija się niekiedy czerwiec polski, pluskwiak dostarczający dawniej wysoko cenionego barwnika, eksportowanego z Rzeczypospolitej do Turcji, Persji i Europy Zachodniej.

Lepnica rozdęta w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

Kwiaty lepnicy rozdętej otwarte są całą dobę, przy czym nocą szerzej. Wydzielają wtedy zapach zbliżony do woni koniczyny, słabo wyczuwalny dla ludzi, ale bardzo atrakcyjny dla wielu błonkówek i motyli.

Tylko niektóre pszczoły o długich języczkach zapylają tę lepnicę. Inne owady rabują jedynie nektar i pyłek, na przykład trzmiele wgryzają się w kwiat z boku.

Produkty polecane