Mydlnica lekarska

Zastępowała naszym przodkom mydła, szampony i proszki do prania. Jej pienistym sokiem myto ciała i ubrania. Współcześnie stanowi ozdobę naturalistycznych ogrodów i składnik mieszanek nasion na rodzime łąki kwietne. Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N035

nasiona

W 1 gramie jest ok:

590 nasion

6,00 20,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: mydlnica lekarska

Nazwa łacińska: Saponaria officinalis

Rodzina: goździkowate Caryophyllaceae

Status w Polsce: rodzima

Trwałość:
roślina wieloletnia
Kolor:
biały, różowy
Rośliny średniej wysokości
Wysokość:
ok. 30–80 cm
Kwitnienie:
czerwiec-wrzesień

Morfologia 

Tęga bylina średniej wielkości, nierzadko rosnąca łanowo.

Pod ziemią wykształca czołgające się kłącza, długie i grube zarazem, z licznymi, cienkimi korzeniami. Ulistnione naprzeciwlegle, walcowate w przekroju pędy nadziemne wznoszą się sztywno i prostu ku górze na wysokość 30-80 cm. Mogą być całkiem nagie, albo wyraźnie kutnerowate (nieco owłosione) w dotyku.

Liście dolne wyrastają na niedługich szypułkach, natomiast górne są zupełnie siedzące, do tego zrastają się nasadami. Podobnie jak łodyga one również bywają gołe albo nieco orzęsione. Wszystkie jednak odznaczają się jajowatym kształtem, szorstkimi brzegami oraz trójnerwową blaszką.

Wyrastające całymi pęczkami na krótkich szypułkach z kątów liści albo na szczycie łodygi kwiaty są promieniste, pięciokrotne, podzielone na kielich i koronę, jak również stosunkowo duże jak na przedstawicielkę rodziny goździkowatych. Kielich mydlnicy jest walcowaty, kutnerowaty, przybiera rozmaite odcienie zieleni albo czerwieni. Korona będzie biała, kremową bądź różowa, z płatkami wciętymi na szczytach. Z uwagi na mocno wydłużone kształty tychże kwiatów optymalnymi zapylaczami będą owady o najdłuższych języczkach w naszej faunie: ćmy zawisaki. Pęczki kwiatów tworzą kwiatostan zwany wierzchotką dwuramienną.

Owoc w postaci typowej dla goździkowatych jajowatej torebki, otwierającej się czterema ząbkami. Same nasiona szorstkie w dotyku, szare bądź czarne, okrągłe lub nieco nerkowate, do 1,5 mm długości, typu ortodoks o MTN 1,7 g. Kiełkowalność waha się od 5,9 do 16%.

Dodatkowe informacje

Siew

Mydlnica lekarska najlepiej rozwija się na stanowiskach jasnych, na glebie świeżej lub lekko wilgotnej, o odczynie alkalicznym lub obojętnym.

Bywa ekspansywna, doskonale odnawia się z samosiewu albo przez kłącza, toteż wymaga nadzoru ze strony ogrodnika. Optymalna rozstawa do sadzenia to 45 na 60 cm.

Wspaniale prezentuje się w ogrodach historycznych i naturalistycznych, nad rowami i sadzawkami, coraz powszechniej stosowana bywa na miejskich łąkach kwietnych i kwietnych pasach w sadach czy wzdłuż szos.

Uchodzi za roślinę doskonałą dla leniwych, gdyż mało wrażliwa na suszę, wiatr i chłód.

Ciekawostki

Mydlnica lekarska to prastare zioło lecznicze i kosmetyczne. Z uwagi na jej silnie wykrztuśne i przeczyszczające działanie przez wieki służyła przy zatruciach pokarmowych, do odflegmiania oskrzeli i tchawicy, a także jako odtrutka przy ukąszeniach węży.

Jak wskazują łacińska i polska nazwa rodzajowa nasi przodkowie używali jej do mycia ciała, prania ubrań (zwłaszcza tych najdelikatniejszych jak koronki) oraz odtłuszczania włókien zwierzęcych: jedwabiu i wełny. Dziś wraca się do mydeł, maseczek i szamponów z mydlnicy, gdyż jest łagodniejsza dla skóry i rzadziej alergizuje (może jednak nadmiernie wysuszać włosy). Sięgają po nią muzealniczki i rekonstruktorzy, żeby konserwować zabytkowe tkaniny.

Tym niemniej nie wolno kurować się nią na własną rękę. Również przemywanie ran mydlnicą kończy się źle. Nasiona S. officinalis są tak toksyczne dla kręgowców, że używano ich dawniej do trucia ryb.

Mydlnica lekarska w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

We współczesnym piśmiennictwie brak danych nt. wydajności pyłkowej i miodowej tego gatunku. Dawniej odgrywała pewną rolę w przyzagrodowym bartnictwie.

Przedprątne kwiaty wieczorem wydzielają zapach, wabiąc motyle nocne o najdłuższych języczkach w naszej faunie: ćmy zawisaki.

Produkty polecane