Pełnik europejski

Pełnik europejski (Trollius europaeu) to średniej wielkości roślina wieloletnia która, zachwyca swoim pełnym żółtym kwiatem w postaci kuli. Odnajdzie się na glebach wilgotnych zwięzłych, gliniastych, bądź ilastych.

Nasiona formy dzikiej, nieodmianowej.

SKU: N101

nasiona

W 1 gramie jest ok:

1400 nasion

12,00 87,00 

Dodaj do porównania

O gatunku

Nazwa polska: Pełnik europejski, róża kłodzka

Nazwa łacińska: Trollius europaeus L.

Rodzina: jaskrowate Ranunuculaceae

Status w Polsce: rodzimy, ściśle chroniony, narażony na wyginięcie

Trwałość:
roślina wieloletnia
Kolor kwiatów:
żółty
Rośliny średniej wysokości
Wysokość:
ok. 45 cm
Kwitnienie:
maj-lipiec

Morfologia

Trwała roślina o nierozgałęzionych pędach, dłoniasto dzielnych liściach, o bardzo charakterystycznych, okrągłych, naturalnie pełnych kwiatach.

Posiada krótkie, ułożone poziomo kłącza z włóknistymi korzeniami oraz tęgie, nieco łukowate, wnoszące się łodygi o naprzemianległym ulistnieniu, mierzące 0,2-0,6 m wys.

Wszystkie liście charakteryzują się głęboko wciętymi, dłoniasto siecznymi liśćmi, o 3-5 wciętych bądź ząbkowanych blaszkach. Dolne, odziomkowe liście posiadają okazałe ogonki, środkowe krótsze, a spod kwiatów będą zupełnie siedzące.

Swoją nazwę zawdzięcza naturalnie okrągłym i pełnym, lśniącym jak złoto kwiatom o średnicy 20-25 mm, zawiązującym się od maja do lipca. Ich osadzone spiralnie, niezróżnicowane na kielichkoronę działki okwiatu zachodzą na siebie jak dachówki, zaginając się równocześnie do środka. Chroni to centrum kwiatu przed owadzimi rabusiami pyłku i nektaru, deszczem i mgłą. Listki z najbardziej zewnętrznych warstw kuli charakteryzują się jaskrawo żółtą lub jasnopomarańczową barwą, podczas gdy wewnętrzne przeistaczają się stopniowo w miodniki z nektarem. Pręcikówsłupków bywa bardzo dużo.

Kwiaty jako całość dojrzewają po kolei, po dwa-trzy na jednym pędzie, przekwitając szybko, ale i prędko będąc zastępowane przez następne. Pachną miło, ale niezbyt intensywnie. Pełnik tworzy owoce w formie silnie zdrewniałych wielomieszków, chronionych dodatkowo twardym kolcem. Każdy wielomieszek gromadzi mnóstwo kulistych, lśniąco czarnych nasion.

 

Dodatkowe informacje

Siew

Wymaga gleb próchnicznych i wilgotnych, ciężkich, zwięzłych, gliniastych bądź ilastych. Nie jest jednak grymaśny względem odczynu podłoża, rosnąc tak na granitach, jak na wapieniach – choć na zasadowym gruncie bujniej. Mając pod dostatkiem wody i światła rośnie niezwykle bujnie, praktycznie nie chorując. Wytrzyma półcień.

Od niepamiętnych czasów wprowadzany na rabaty, zwłaszcza koło sadzawek. Przeżywa renesans popularności jako składnik pasów kwiatowych i miejskich łąk imitujących tradycyjnie użytkowane łąki trzęślicowe w dolinach rzecznych albo polany świetlistych dąbrów.

Większość odmian dekoracyjnych to mieszańce naszego p. europejskiego z jego dalekowschodnimi kuzynami. Najczęściej dziedziczą po nich ciemniejszą, pomarańczową barwę.

Ciekawostki

Zapylanie i tworzenie nasion u pełnika europejskiego odbywa się na drodze tak zwanej „nursery pollination”. Zapylaczami są muchówki z rodzaju Chiastochaeta, składające jaja na słupkach. Tylko najsilniejsze okazy tych insektów potrafią przecisnąć się do wnętrza kuli. Rozwijające się larwy muchówek zjadają część słupkowia, a potem nasion. Tak kosztowny sposób zapylania opłaca się roślinie tylko wtedy, gdy na jeden kwiat przypada do sześciu larw. Przy większej ich liczbie nastąpi zjedzenie wszystkich nasion. Cześć kwiatów tworzy wielomieszki samopylnie. Mechanizm nursery pollination z poświęceniem części zalążków/nasion dla wydajniejszego zapylenia reszty spotyka się także u niektórych plam i figowców.

Podobnie jak inne, mniejsze jaskrowate także pełnik był gatunkiem niepożądanym na łąkach kośnych i pastwiskach jako trujący i niesmaczny dla koni oraz bydła. Od wieków przesadzano go na cmentarze i do ogrodów, szczególnie koło oczek wodnych. Malejąca dostępność prawdziwych pełników sprawiła, że już w średniowieczu ogrodnicy tworzyli pełnokwiatowe odmiany jaskrów o zwielokrotnionej liczbie płatków oraz większych kwiatach jak: ‘Flore-Pleno’ albo ‘Gold Coin’ jaskra rozłogowego.

 

Pełnik europejski w mieszankach nasion:

Wartość pożytkowa

Pełnik europejski podobnie jak inne zioła czy krzewy o pełnym kwieciu stanowi słabą miododajność. Trudno dostępne źródło pyłku i nektaru dla błonkówek.

Produkty polecane