Smółka pospolita

Rola smółki pospolitej

Rola użytkowa

Choć nieprzyjemna w dotyku, to z racji wydatnych walorów wizualnych bywa uprawiana na kwiat cięty, w parkach miejskich i na rabatach naturalistycznych. Zaleca się jak najszersze wykorzystanie smółki w pasach i miejskich łąkach kwietnych, w ogrodach wrzosowatych (erikariach), na skalniakach oraz murkach kwietnych. Dla przedłużenia jej kwitnienia warto usuwać na bieżąco okwitłe kwiatostany. • Z powodu kleistych łodyg i zawartości gorzkich saponin smółkę zgryzały tylko jeleniowate, gryzonie, króliki, także dawne rasy owiec czy kóz. Krowy i konie ją omijają, zatem bywała tępiona przez dawnych rolników.

Rola biocenotyczna

Dobry gatunek miododajny mimo głębokiego położenia miodników u samej nasady zalążni, nadzwyczajnej lepkości pędów oraz kształtu kwiatów niezbyt wygodnego dla pszczoły miodnej, zalecany nawet do uprawy przez dawnych pszczelarzy-naukowców jak Lipiński. Gdy rurka kwiatu zostanie całkowicie wypełniona przez zalążnię, to pszczoły miodne zyskują całkiem dobry dostęp do nektaru tego kwiatu. Obnóża pszczele zebrane ze smółek odznaczają się kremowo szarą barwą. Kwitnieniu i zapylaniu smółki poświęcono sporo obserwacji. Rozwój kwiatów zależy od wieku i kondycji kłącza, pogody i zgryzania przez roślinożerców. Same kwiaty są obcopylne i przedprątne, czyli najpierw uwalniają pyłek z pręcików, a słupki mają niedojrzałe, a dopiero po zwiędnięciu pręcików przyjmują pyłek obcych kwiatów na dojrzałe słupki. Wciąż trwa debata, czy lepszymi zapylaczami Viscaria vulgaris są trzmiele i brzmiki z racji długich języczków. Być może jednak niektóre motyle i ćmy, odwiedzające kwiaty na większych dystansach i poruszające się prędzej od trzmieli. Na kwiatostanach smółki często goszczą muchówki i pszczoły samotne, jednak rabują one tylko pyłek i nektar, nie przyczyniając się do produkcji zdrowych nasion. Jest roślina pokarmowa niedużej grupy niepozornych i niewielkich owadów z różnych grup systematycznych.

Ciekawostki o smółce pospolitej

Posiada wiele nazw potocznych i ludowych: smółka purpurowo-czarna, firletka lepka, firletka smołowa, smolec, smoleńka, ceglarka smołowa, wstążki smoliste. 

Jako roślina pospolita, prosta do odszukania, ważna z wielu względów dla ogrodników i pasterzy smółka doczekała się mnóstwa badań naukowych. Dziś należy do najlepiej poznanych roślin Europy. Poznano chociażby jej genetykę, tak w skali całego zasięgu jak i mało licznych, zanikających populacji. Wiadomo, że u smółki dryf genetyczny momentalnie zmienia strukturę genetyczną populacji oraz kształt kwiatów, jednak nie wpływa mocno na biologię kiełkowania nasion.