Dzwonek rozpierzchły | Campanula patula L.
Rodzina: dzwonkowate Campanulaceae
Status w Polsce: rodzimy
-
Trwałość roślin dwuletniejednoroczne
-
Status gatunku rodzima
-
Wysokość roślin niska
-
Kolor kwiatów fioletowy
-
Kwitnienie lipiecczerwiecmajsierpieńwrzesień
-
Żyzność gleby średniaubogażyzna
-
Struktura gleby kwaśnaubogawapiennapróchniczażwiroważwirowa,piaszczysta (lekka)gliniasta (ciężka)próchnicza (żyzna)przeciętna (średnia)
-
Chemia gleby kwaśne pHlekko kwaśne pHobojętne pH
-
Wilgotność gleby świeża(średnia)
-
Nasłonecznienie słoneczne
Siew dzwonka rozpierzchłego
-
Termin siewu nasion:
Siew przeprowadzić najlepiej jesienią (wrzesień-listopad) lub na przedwiośniu (marzec) w celu przejścia przez naturalną stratyfikację. Możliwy jest także wiosenny wysiew (marzec-kwiecień) po wcześniejszym przechłodzeniu nasion. Gatunek łatwy w hodowli, w optymalnych warunkach dający dość obfity samosiew.
-
Optymalne warunki siewu:
- Stratyfikacja: nasiona preferują siew poprzedzony okresem chłodu (0–5°C przez 4-6 tygodni) do prawidłowego kiełkowania.
- Jesienny siew pozwala na naturalną stratyfikację.
- Wiosenny siew zaleca się przechłodzenie nasion w lodówce przez 4-6 tygodni.
- Stanowisko: dzwonka rozpierzchłego najlepiej siać w miejscach widnych bądź w lekkim półcieniu, w glebie świeżej, średnio wilgotnej i umiarkowanie żyznej. Niemniej, co do podłoża nie jest szczególnie grymaśny, urośnie zarówno na suchych, lekkich piaskach jak i ciężkich, bardzo zasobnych glebach gliniastych.
- Sposób siewu:
- Można siać bezpośrednio do gruntu lub w pojemnikach na rozsady.
- Nasiona lekko przykryć cienką warstwą ziemi (2-3 mm).
- Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne do momentu kiełkowania (ok. 2-4 tygodnie).
- Stratyfikacja: nasiona preferują siew poprzedzony okresem chłodu (0–5°C przez 4-6 tygodni) do prawidłowego kiełkowania.
Rola dzwonka rozpierzchłego
Rola biocenotyczna
Pszczoły miodne i samotnice o szerszym spektrum roślin pokarmowych są podstawowymi zapylaczkami tego dzwonka. Podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Campanula, dzwonek rozpierzchły bywa chętnie oblatywany, ponieważ mocno i długo nektaruje. Jest rośliną żywicielską kilku gatunków ryjkowców, muchówek i innych owadów.

Dzwonek rozpierzchły w mieszankach nasion
Tradycyjna łąka wieloletnia
Łąka dla trzmieli
Łąka trzęślicowa
Morfologia
Dzwonek rozpierzchły zwykle funkcjonuje jako jednoroczny albo dwuletni, ale może być także rośliną trwałą. Korzenie ma delikatne, wrzecionowate, koloru kremowobiałego. Przekrój i faktura łodygi mocno zmieniają się od dołu ku kwiatom: na dole czworograniasta i lekko orzęsiona, na górze robi się okrągła i zupełnie naga.
Liście podobnie jak u wielu innych dzwonkowatych trzech rodzajów: pierwsze z nich to dolne, z wyraźnym ogonkiem, zwykle karbowane i łopatkowte, drugie siedzące (bezogonkowe), podługowate oraz trzecie podsadkowe (z kątów których wyrasta kwiatostan) lub lancetowate, równowąskie.
Kwiaty z ciemniejszymi nerwami, niebiesko-fioletowe, fioletowe, rzadko białe, biało-fioletowe lub różowo-fioletowe.Zawiązują się na długich szypułkach., Mają jeden trójpłatkowy słupek oraz pięć pręcików. Charakteryzują się pięciodzielnym kielichem z szydlastymi, całobrzegimi lub nieco ząbkowatymi u nasady łatkami oraz promienistą koroną, szeroko lejkowatego kształtu
Kwiatostan w formie luźnej wiechy, bardziej rozpierzchłej jak u pokrewnych dzwonków (stąd nazwa). W dni słoneczne kwiaty dz. rozpierzchłego sterczą do góry, w nocy natomiast, tak jak w dni mgliste lub dżdżyste chylą się ku dołowi.
Owoce w postaci wznoszących się torebek otwierają się w dni słoneczne trzema klapkami u góry, a zamykają podczas deszczu. Nasiona dzwonka rozpierzchłego są bardzo drobne, niepozorne i lśniące.

Ciekawostki o dzwonku rozpierzchłym

- Formy występujące tylko we wschodnich Karpatach (Bieszczady, Czarnohora), o rozłogach liczniejszych niż u niżowych, typowych dz. rozpierzchłych, co najmniej dwuletnie, traktuje się w Polsce i Ukrainie jako odrębny gatunek: dz. rozłogowy C. abietina. Niemieccy botanicy ujmują dzwonka rozpierzchłego szerzej, zatem formom górskim przyznają jedynie rangę odmian lub podgatunków.
- Roślina ta zapewnia sobie możliwość samozapylenia – w ostatniej fazie rozwoju kwiatów znamiona słupka ślimakowato wydłużają się dotykając włosków na płatkach, gdzie jeszcze może znajdować się pyłek.
BEEWILD to troska o środowisko naturalne. Oprócz promocji gatunków rodzimych, prowadzenia warsztatów edukacyjnych i projektów rewildingowych firma finansuje także organizacje ekologiczne.
Uczestnicząc w 1% for the Planet przekazujemy 1% naszych rocznych obrotów na projekty wspierające zrównoważony rozwój.
Więcej informacji: www.onepercentfortheplanet.org
























